استانداردهای اجباری صنعت خودرو در جهان
استانداردهای خودرو امروزی
حالا به دومین دهه از قرن حاضر بازمیگردیم. جایی که برترین تکنولوژیهای روز بهصورت اجباری جای خود را به آپشنها و ویژگیهای سفارشی دادهاند تا بر امنیت سرنشینان و عابران پیاده و سایر خودروهای در حال تردد اضافه کنند. برخی از این ویژگیهای ایمنی حتی در خودروهای تولید روز بازار داخلی ایران نیز ارائه میشود، اما هنوز حالت اجبار و قانون به خود نگرفتهاند.
دوربین دنده عقب
استفاده از دوربین دنده عقب از سال ۲۰۱۸ به استاندارد اجباری در صنعت خودروسازی جهان بدل شد. به این ترتیب که هیچ خودرویی بدون داشتن دوربین دنده عقب اجازه تولید یا واردات به کشورهای تراز اول آمرکایی و اروپایی را ندارد. با وجود عدم پیچیدگی فنی، این ویژگی ارزانقیمت یکی از پرکاربردترین استانداردهای ایمنی در صنعت خوردوسازی امروز جهان است.
سیستم نظارت بر فشار باد تایرها
سیستم اعلام و نظارت بر فشار باد تایرها معروف به TPMS، از آنجایی محبوبیت یافت که مشخص شد عدم تنظیم بودن فشار باد تایرها تا چه اندازه بر رفتار دینامیکی و حفظ کنترل خودرو در سناریوهای پرخطر تاثیرگذار است. سیستم TPMS یک ویژگی نهان اما بسیار مهم و تعیینکننده در افزایش عمر مفید تایرها، حفظ رفتار دینامیکی خودرو در شرایط ترمزگیری و هنگام پیچیدن و مخصوصا به وقت حمل وزن زیاد است. این ویژگی از سال ۲۰۰۷ به لیست استانداردهای صنعت خودروسازی پیوست.
سیستم روشنایی در روز
از زمان عرضه در خودروهای مونتاژی و تولیدی بازار داخلی ایران، به سیستم روشنایی در روز یا DRL بیشتر به چشم یک ویژگی زیبایی نگاه میشد. اما خلق ویژگی DRL (دیلایت) در حقیقت از اجباری بودن استفاده از سیستم روشنایی خودرو در شبانهروز و به هنگام رانندگی در مناطق شمالی اروپا نشات گرفت. در این مناطق به دلیل گرگ و میش بودن همیشگی هوا در ترکیب با مه سنگین و پیوسته، دولتها رانندگی با خودرو را تنها ملزم به روشن بودن سیستم روشنایی دانستند تا از بروز حوادث در آب و هوای تاریک و روشن جلوگیری کنند.
سیستم DRL از حدود سال ۲۰۱۰ به عنوان یک ویژگی دوگانه زیبایی و ایمنی به صنعت خودرو وارد شد و از سال ۲۰۱۵ به عنوان یک آپشن اجباری اما محبوب از سوی خودروسازان به کار گرفته شد، چراکه تاثیر بسزایی در طراحی ظاهری خودرو دارد. سیستم دیلایت از لحظه روشن شدن خودرو تا لحظه خاموش شدن، منحصر از شرایط روشنایی محیط و شرایط جوی بهصورت پیوسته روشن خواهد بود.
سیستم کنترل پایداری و ضد هرزگردی
اگرچه ممکن است این ویژگی کمی غیر اجباری به نظر برسد، اما سیستم ضد هرزگردی چرخها یا TCS یا کنترل کشش در مناطق دارای شرایط جوی نامناسب به شکل خیرهکنندهای به نجات راننده و سرنشینان میآید. از آن مهمتر ترکیب TCS با سیستم کنترل پایداری الکترونیکی یا ESC است. وظیفه این سیستم نظارت پیوسته بر رفتار دینامیکی خودرو و بهکارگیری دریچه گاز، سیستم ترمز و سیستم ضد هرزگردی به منظور جلوگیری از خارج شدن خودرو از حرکت مستقیم یا جلوگیری از واژگونی احتمالی آن است. این ویژگی اساسی از سال ۲۰۰۰ به عنوان یک آپشن اجباری به لیست امکانات استاندارد خودروها افزوده شد.
ترمز کمکی
سیستم ترمز خودرو هرچقدر قدرتمند و دارای قابلیت ضد قفل باشد، باز هم عامل استفاده از آن انسان (شخص راننده) است که میتواند به سادگی با تاخیر در واکنش مواجه شود و در جلوگیری از حادثه ناموفق عمل کند. سیستم کمک ترمز یا BA، یک سیستم هوشمند است که با تکیه بر اطلاعات رادار، لیزر و دوربینهای قرارگرفته در بخش جلو خودرو، حرکت خودروها و اجسام در محیط روبروی خودرو را تحت نظر و در صورت نزدیک شدن به مانع، بدون نیاز به دخالت راننده اقدام به ترمزگیری میکند.
این سیستم هوشمند به دلیل داشتن سرعت بسیار زیاد در واکنش به موقعیت حساس و خطرناک، تاخیر احتمالی و خطای انسانی را از میان برده و از همان چنددهم ثانیه زمان مورد استفاده بیشترین بهره را میبرد تا مسافت توقف خودرو را به شکل خیرهکنندهای کاهش دهد. این سیستم نیز به موازات ESC از سال ۲۰۲۲ به استاندارد اجباری صنعت خودروسازی تراز اول جهان بدل شد. این ویژگی بخشی از سیستم رانندگی نیمهخودران خودروهای جدید موسوم به هشدار برخورد از جلو یا FCW است و در طیف کامل خودروهای تولیدی جهان جای ندارد.
نظارت بر توجه راننده
بخشی دیگر از سیستم رانندگی نیمهخودران در خودروهای جدید بهصورت کلی متوجه میزان تمرکز راننده بر عمل رانندگی است. به این صورت که در صورت بسته ماندن بیش از حد طولانی چشمان راننده (طولانیتر از چشمک زدن طبیعی)، یا توجه بیش از حد به اطراف خودرو و بهصورت خلاصه، عدم توجه به جلو، راننده را با هشدار صوتی (بوق) یا فیزیکی (لرزش فرمان یا صندلی) متوجه خود میسازد. طبیعتا این ویژگی نیز متوجه تمامی خودروهای تولیدی نیست، اما یک ویژگی اجباری در خودروهای دارای سیستم نیمهخودران به حساب میآید.
کنترل حرکت بین خطوط
مجموعه قابلیتهای ITA و LCA و LDW و LKA همگی به نحوی بر حفظ حرکت خودرو در میان خطوط جاده و جابجایی ایمن خودرو در میان خطهای مسیر نظارت دارند. به این ترتیب که با کمک گرفتن از رادارها، لیزرها، دوربینها و سنسورهای نقاط کور خودرو، حرکت در بین خطوط جاده یا جابجایی میان آنها را برای رانندگان (مخصوصا رانندگان آماتور) سادهتر و ایمنتر میکنند. اگرچه این ویژگیها در بین خودروهای مدرن مجهز به رانندگی نیمهخودران اجباری است، اما با توجه به پیشرفتگی این سیستم، در خودروهای فاقد قابلیت خودران اجباری نیست.